Familie Volkerijk

Al rond 1600 leefden er leden van de familie Volkerijk in de omgeving van Hengstdijk, toen nog Heynsdijck genoemd. Ik heb op dit moment nog niet genoeg aanknopingspunten om die te koppelen aan de navolgende parenteel. Voor 1600 heb ik geen Volkerijk's gevonden in Hulsterambacht. De familie heeft dus ergens anders zijn oorsprong, en het zal niet makkelijk zijn om die op te sporen, omdat de naam Volckerijck in al zijn varianten wijd verspreid is in de regio.

In deze beschrijving beginnen we met Adrianus Volckerijck/Volckericx. In de boedelbeschrijving bij zijn overlijden ca. 1685 in Hontenisse vinden we:

reg. 526 folio 481v
Adriaen Volckenrijck +
     x Adriaentien Allemans

1. Jannes X Jacques Van Der Gucht
2. Jacob
3. Maria X Adriaen Arents
4. Janneken X Niclaes Jansen
5. Dingenom 19
6. Maria 19
Voogd: Niclaes Jansen Transport 27.6.1685
Aanvullende notitie: Er is nog een onwettig kind Adriaen 6,5 jaar uit een relatie met Judoca Lemsen.

In 1679 trouwden Adriaen Volckerijck en Adriaentien Alleman. Dit huwelijk bleef kinderloos, vermoedelijk vanwege de hogere leeftijd van Adriaentien. Uit een buitenechtelijke relatie tussen Adriaen Volckerijck en Judoca Lemsen werd in 1678 een zoon Adriaen Volckerijck geboren. Hoelang deze relatie met Judoca Lemsen geduurd heeft is niet bekend. Judoca (Josyna) Lemse trouwde overigens in 1681  met Joannes De Vogelaer.
De aanwijzingen daarvoor zijn te achterhalen door huwelijks- en doopgetuigen, en door de aanwijzingen van voogden in de boedelbeschrijvingen gegeven. Zo weet ik uit de boedelinventaris van Joannes De Vogelaer, dat het hier om dezelfde Judoca Lemsen (fa. Joost Lemse) gaat, omdat Adriaen Volckerijck als voogd wordt aangewezen na het overlijden van Joannes De Vogelaer in 1697. Het is belangrijk om gebruik te maken van dit soort aanwijzingen, zeker omdat er in deze periode nog een Adriaen Volckerijk werd geboren  in 1673 als zoon van Passchier Volckerijck x Laurentia Scheers. Van een relatie tussen Adriaen en Passchier Volckerijck is mij niets bekend.

Verwarrend is de info uit de samenvatting van de boedelinventaris, waar niet werd aangegeven, dat het hier om erfgenamen gaat.
Adriana Alleman werd waarschijnlijk geboren in 1635 als dochter van Hubertus Alleman en Cornelia Vercruyssen.  Zij trouwde eerst met Geeraert Bosche (soms ook Bosse), kreeg tenminste drie kinderen. Daarna trouwde zij in 1679 met Adriaen Volckerijck.

4 jan. 1679
Adriaen Volckrijck jongman, geboren Heynsdijck, ondertrouwt Adriaentien Allemans, weduwe van Geraert Bosch, geboren onder Lamsweerde, beyde wonende onder Hontenisse.
Getuige bruidegom: broer Jacob Volckrijck
Getuige bruid: Magdalena Huygens
getrouwd 18 jan. 1679

Het vermoeden, dat Adriaen Volckerijck eerder gehuwd is geweest, wordt hier ontkend. In deze akte staat Adriaen Volckrijck genoemd als jongeman, dus niet eerder getrouwd geweest.  Bij zijn huwelijk zal hij tussen de 20 en 30 jaar zijn geweest, en dus is hij vermoedelijk geboren rond 1654, met een zekere speling. Maar omdat dit geen zeker feit is, moeten we daar voorzichtig mee zijn.

Op 26 oktober 1678 in Ossenisse werd Adriaen Volckerijck geboren uit de relatie met Judoca Lemsen. Van hem stamt de lijn af naar Apolonia Volkerijk in mijn kwartierstaat, die in 1858 trouwde met Johannes Sarneel. Adriaen Volckerijck trouwde op 6 november 1700 in Hontenisse met Andrijsina van Cassel. Het paar kreeg tenminste 3 kinderen, waarvan Apolonia Volckerijck voor 1714 overleed. In 1716 trouwde Adriaen een tweede keer met Maria Onghenae in Hontenisse.
Dat Adriaen Volckerijck, zoon van Adriaen Volckerijck en Judoca Lemse, inderdaad de echtgenoot was van Andriesina Van Cassel en Maria Onghenae, wordt ondersteund omdat Judoca Lemse getuige is bij de doop van Judocus Volckerijck in 1703 (filius Adriaen Volckerijck en Andriesina Van Cassel), en omgekeerd Adriaen Volckerijck in 1697 voogd wordt na het overlijden van Joannes de Vogelaer.

Ik ben nog niet in staat geweest om te ontdekken of er uit het eerste huwelijk van Adriaen Volckerijck met Andriesyna van Cassel een 'echte' lijn van nakomelingen is gekomen. Voor zover ik tot nu toe gevonden heb, is deze lijn waarschijnlijk beëindigd door het overlijden van alle kinderen van Judocus Volckerijck (fs Adriaen V. en Andriesyna van Cassel) en Catharina De Smit. Uit het tweede huwelijk van Judocus Volckerijck en Johanna Van Dorselaer werden een aantal kinderen geboren, waarvan misschien alleen de laatste, weer een Adrianus Volckerijck, geboren in 1757, mogelijk voor nakomelingen heeft gezorgd.

Wie waren de andere genoemde erfgenamen in de boedelinventaris van Adriaen Volckerijck en Adriaentien Alleman?
Een goede suggestie daarvoor kreeg ik van David Wrenkle, die mij erop wees dat hier mogelijk gesproken werd over kinderen uit het eerste huwelijk van Adriaentie Allemans met Geraert Bosche. Daarvan weet ik dat er drie kinderen waren. Tot nu toe heb ik alleen de geboorte gevonden van Laureys Bossche ca 1674. Die suggestie blijkt uiteindelijk toch niet te kloppen.

Adriaen Volckerijck (1652) had tenminste een broer Jacobus Volckerijck:
4 jan. 1679
Adriaen Volckrijck jongman, geboren Heynsdijck, ondertrouwt Adriaentien Allemans, weduwe van Geraert Bosch, geboren onder Lamsweerde, beyde woonende onder Hontenisse.
Getuige bruidegom: broer Jacob Volckrijck
Getuige bruid: Magdalena Huygens
getrouwd 18 jan. 1679
Magdalena Huygens was getrouwd met Laurentius Pierssen. In welke relatie zij staat met Adriaentien Alleman is mij niet bekend.

Waarschijnlijk trouwde zijn broer Jacobus Volckerijck met Catharina Calle.
Jacob Volkrijk j.m. woonende in de Oude Grou met Catlijn Kalle j.d. woonende op Lamsweerde. Zijn anderdaags getrout 13.7.1689.

Jacob Volckerijck zal dus één van de erfgenamen zijn van zijn broer Adriaen in 1685.
Van de twee aan mij bekende kinderen van Jacobus Volckerijck en Catharina Calle, Judoca (1686) en Joannes (1687) Volckerijck, zijn mij geen huwelijken of nakomelingen bekend. Maar Joannes werd geboren in Clinge, dus het is heel goed mogelijk dat deze tak nakomelingen heeft gekregen in deze streek. Ik heb daar nog geen onderzoek naar gedaan, maar ik heb een groot aantal keren de naam Volckerijck in Clinge en Kieldrecht aangetroffen.

Pas door de originele Inventaris-beschrijving te bekijken, is mij duidelijk geworden, wie precies de erfgenamen in 1685 zijn:
In de afsluitende uitkoop worden genoemd als erfgenamen:

Jacques van der Gugt in huwelijk hebbende Janneke Volckenrijck, Jacob Volckenrijck, Niclaes Janssen in huwelijk hebbende Janneken Arents, achtergelaten bij Maria Volckenrijck, als voogd over Dingenom en Maria Arents, en Jan Volckenrijck, absent en Antoni oud 5 jaren, broeder- en zusterkinderen van de overledene. Bovendien neemt Jacob Volckenrijk het buyten echt bij Josyna Lemsen geprocureerde kind Adriaen op, en zal hem tot zijn achtiende jaar onderhouden.

Deze gegevens zijn toch wel wat afwijkend van de samenvatting, zoals we die gewoonlijk bekijken. Hier ook maar weer wordt duidelijk, om altijd de originele stukken erbij te halen.

We zien hier dus als naaste broers en zusters genoemd:
Jacob Vockerijck
Janneke Volckerijck X Jaques van der Gugt
Maria Volckerijck X Adriaen Arents
Jan Volckerijck en de 5-jarige Antoni Volckerijck zijn vermoedelijk dus 'broederkinderen', ook al is dat voor Jan Volckerijck niet geheel duidelijk. De drie kinderen van Adriaen Arents, nl. Janneke X Nicolaes Janssen en de 19 jarige Dingenom en Maria Arents, die dus geboren zijn rond 1666 zijn duidelijke zusterkinderen.

Adrianus Volckerijck, die in 1685 overlijdt, had dus tenminste 2 broers en 2 zusters: Jan en Jacob Volckerijck, en Janneke en Maria Volckerijck. Die broers en zusters zullen geboren zijn voor 1645. In elk geval geldt dat aantoonbaar voor Maria.  Janneke Volckerijck trouwde in 1667, en zal dus voor 1650 geboren zijn. Als richtsnoer hou ik voor hen daarom aan: geboren tussen 1640 en 1650.

Janneke Volckerijck trouwde met Jacobus van der Gucht in sept. 1667, waarbij de vermelding dat zij geboren is van Hengstdijk. Maria Volckerijck trouwde Adriaen Arents. Hun huwelijksdatum is mij niet bekend, maar zij doopten in 1662 een dochter Elisabeth, waarbij als getuige optreden Dingenum Volckerijck en Emerentia Maes. Emerentia Maes is in 1662 gehuwd met Marten Arents, en is dus schoonzuster van Adriaen Arents en Maria Volckerijck.

Uit Hengstdijk was ook nog Anna Volckerijck afkomstig, die tussen 1660 en 1690 vier keer trouwde, maar Anna Volckerijck wordt niet genoemd als erfgename.

Wie zijn de ouders van Adriaen, Jacobus, Janneke en Maria Volckerijck (en mogelijk ook Jan Volckerijck)?
Daarvoor komen in Hulsterambacht twee ouderparen in aanmerking:

30 oktober 1652 werd geboren Jacobus Volckerijck als zoon van Pauwels Volckerijck en Barbara Van Goethem.
14 januari 1652 werd geboren Adriaen Volckerijck als zoon van Joannes Volckerijck en Joanna Pieters.
13 sept. 1648 werd Elisabeth Volckerijck geboren als dochter van Adrianus Volckerijck en Maria Baert
Joannes, Adrianus en Pauwels Volckerijck zijn dus generatiegenoten, en ik vermoed dat zij ook verwant waren.

Van het echtpaar Pauwels Volckerijck en Barbara Van Goethem (X in 1636) heb ik in Hengstdijk meerdere kinderen gevonden:
1. Pauwels Volckerijck, geboren 1635 filius illegitimus door huwelijk gewettigd
2. Joannes Volckerijck, geboren 1641
4. Jacobus Volckerijck, geboren 1652

Van het echtpaar Joannes Volckerijck met Joanna Pieters ken ik twee dopen:
1. Maria in 1648
2. Adrianus in 1652

Bij de doop van Adrianus in 1652 was Janneke Cocx één van de doopgetuigen. Zij trouwde in 1650 met Gillis Pieters, die weduwnaar was van Adriana Volckerijck. Janneke Cocx komt ook later nog voor als huwelijksgetuige:

Jan Volckaerts j.m. van St. Amands in t land van Dermonde, woonende op Hontenisse op Creverel, Jan Teckx ex Ruysbroeck bij Mechelen, met Janneke Pieters, wed. van Jan Volckerick, woonende op Hontenisse, Janneke Cocx woonende op Creverel, zijn alhier getrout den 5den october 1653.

Het is boeiend om hier de vraag te stellen, of Joanna Cocx hier getuigt vanwege een familierelatie tussen Janneke Pieters en Gillis Pieters, of vanwege het eerdere huwelijk van Gillis Pieters met Adriana Volckerijck. Gillis Pieters heet afkomstig te zijn van Dendermonde, terwijl ik in een later huwelijk van Janneke Pieters in 1659 met Pieter de Cock lees, dat zij uit Eksaerde komt. Bij dat 3de huwelijk met Pieter de Cock getuigt overigens wel weer dezelfde Gillis Pieters(en).

Omdat Dendermonde en Eksaarde worden opgegeven als herkomst-lokaties van Gillis Pieters en Janneke Pieters, ben ik geneigd om meer belang te hechten aan het eerdere huwelijk van Gillis Pieters met Adriana Volckerijck. Mogelijk dat dit alles betekent, dat Adriana Volckerijck verwant was met Jan Volckerijck.

Eerder dacht ik, dat Adrianus Volckerijck, die in 1685 overleden is, afkomstig was uit het huwelijk van Joannes Volckerijck en Janneke Pieters, maar dat lijkt geen stand te houden. Hun dochter, die dan een zuster zou zijn van Adrianus, werd pas in 1648 geboren, en kan dan nauwelijks de moeder zijn van Elisabeth Arents in 1662, Janneke Arents geboren ca. 1664 en Dingenom en Mayke Arents geboren in 1666.

Dit betekent, dat Adrianus en Maria Volckerijck niet identiek zijn aan degenen uit de boedelinventaris van 1685. Bovendien heet de andere zuster afkomstig van Hengstdijk, en dat betekent, dat we daar welllicht de ouders moeten zoeken, en dan komen we terecht bij Pauwels Volckerijck, die twee keer trouwde in Hengstdijk, allereerst met Bettie Verhoeven, en daarna met Bayken van Goethem.

Dat tweede huwelijk geeft kinderen tussen 1635, 1641 en dan volgt er een gat naar 1652, waarin nog makkelijk enkele kinderen geboren kunnen zijn.

Pauwels Volckerijck
X   (1633)  Bettie Verhoeven + 23 jan. 1635 te Hengstdijk
XX (1636) Bayken van Goethem

Uit het eerste huwelijk:
1. Dignum Volckerijck + 16.1.1635 Hengstdijk, + 16.1.1635 Hengstdijk
Uit het tweede huwelijk:
2. Pauwels Volckerijck *17.11.1635 Hengstdijk, + 15 aug. 1641 Hengstdijk
3. Joannes Volckerijck * 2.5.1641  Hengstdijk
4. Jacobus Volckerijck *25.10.1652 Hengstdijk
(Overigens wordt er nog een overlijden genoemd van een zoon Dignum fs, Paulus Volckerijck, + 22 okt 1636 te Hengstdijk. Een geboortegegeven van deze zoon vond ik echter niet).

In elk geval zien we hier twee zoons, waarvan de namen ook voorkomen in de Boedel Inventaris van 1685 n.j. Jan en Jacobus Voclkerijck. Ook qua tijd is dit een tamelijk 'passende' periode, omdat de broers en zussen uit 1685 geboren lijken te zijn in de periode 1640-1655. Een probleem is in elk geval, dat de dopen van Hengstdijk tot 1645 gaan, maar daar tussen zit nog een gat in de periode 1637-1639, omdat de pastoor toen gevangen was gezet:

Tenslotte is mij uit het huwelijk Adrianus Volckerijck en Maria Baert slechts één doop bekend in 1648, maar de naam van de vader is natuurlijk een lokkertje.

Het zal nog flink wat naspeurwerk vereisen om de relaties verder uit te werken. Het oudste echtpaar dat ik tot nu toe gevonden heb: Joannes Luux Volckerijck X Maria De Bosschere kregen in 1621 een tweeling in Hengstdijk, Paulus en Antonius Volckerijck.

Daar leefde ook Maria Volckerijck, getrouwd met Jan De Corte in 1633. In 1640 kregen Maria Volckerijck en Adriaen De Waele in Hengstdijk hun eerste zoon Jacobus De Waele. Doopgetuigen daarbij waren Inghel Boomgaert en Mayken Volckrijcx (waarschijnlijk degene, die getrouwd was met Jan De Corte).

Vooral de naam Antonius valt mij op, omdat er in Lokeren flink wat naamgevingen Antonius Volckerick geweest zijn, de eerste mij bekende in 1597. Ik heb de uitgebreide set gegevens van Rudy Volckerijck bekeken om te proberen een gezin te vinden met zowel de voornaam Antonius als de voornaam Paulus, maar ben daar tot nu toe niet in geslaagd. De oudst bekende Volckerijck's in Hulsterambacht lijkt Joannes Luux Volckerijck te zijn.

 

Het nageslacht van Adrianus Volckerijck en Mari Ongenae
Uit het huwelijk Adriaen Volckerijck en Maria Ongenae werden 11 kinderen geboren. De meesten ervan overleden op jonge leeftijd. Dingnum Volckrijck, geboren in 1725, trouwde twee keer. De eerste keer was met Anna Robijn in 1747, waaruit Adrianus Volckrijck trouwde met Maria Joanna Van Hemst, het tweede huwelijk was in 1757 met Cornelia Verdurmen. Uit dit huwelijk werden tenminste 7 kinderen geboren. Een zuster van Dingnum was Adriana Volckrijck. Zij werd geboren in 1727 en trouwde voor 1750 met Egidius Truyman, het was diens derde huwelijk en er werden 4 kinderen uit geboren. Na het overlijden van Egidius hertrouwde Adriana in 1756 met Adriaan Cammaert. Deze Adriaan was getuige bij de doop van Adriaan van Herwegen in 1772, zoon van Adriaen Van Herweghe en Judoca Truyman (dochter van Egidius Truyman voornoemd in zijn eerste huwelijk met Catharina De Cock). De oudere broer van Adriaen Van Herweghe werd gedoopt als Jacobus Van Herrewee in 1770. In 1799 trouwde hij met Joanna Maria Van Hemst voornoemd, weduwe van Adriaen Volckrijck.

Bovenstaand is een stukje verbintenissen tussen families, die iedere stamboomonderzoeker wel kent. Families die gedurende een tweetal (of meer) generaties op een aantal manieren met elkaar verbonden zijn. Hier gaat het om Volckrijck, Truyman en Van Herwege. Het toont ook nog eens de nauwe verbondenheid van Hulsterambacht met het Waasland aan.