Crieckaert

 

De naam Crieckaert komt -voor zover mij bekend- voor het eerst in Zeeuws Vlaanderen voor rond 1500.  Dan wordt Cornelis Crieckaert genoemd in 1504 als oom van Jacob Andriessen. Een volgende vermelding is uit 1506 als Cornelis Crieckaert genoemd wordt als voogd voor het kind Michielken van Jan Piersen. In 1509 treedt hij op als borg voor Ghyleyn Jaspaer. In het boek 'Landschap uit Balans' (de Vier Ambachten en het Land van Saeftinghe tussen 1488 en 1609) door A.M.J. de Kraker op pagina 368 bijlage IV staat:
1516: Cornelis Crieckert grondeigenaar in de Willemskerckepolder, zijn aandeel in de bedijkingskosten bedraagt 6m.

In 1533 komen we Inghel Crieckaert tegen, en in 1534 staan Inghel en Pieter Crieckaert vlak onder elkaar vermeld. De eerste zien we in 1536 genoemd als voogd voor de kinderen van Roel Gillis in Axelerambacht. Pieter Crieckaert wordt nog vermeld in 1538. Inghel Crieckaert komen we tegen in een verwijzing naar een stuk van 3 mei 1544. Hij wordt daar genoemd als Schepen in Axelambacht:

Volghende het mentioneren van den dis­tincte brieven van purgien, deene ghepasseert voor Ghysbrecht Danckaert schauteete van de drie parochien in Axelambacht, Arnoult Arentsse, Inghel Crieckaert ende Lieven de Beer, ten dien tijden scepenen van Axelambacht, in daten den derden meye 1544 gheseghelt met vier seghelen van groenen wasse hanghende in dobbelen steerte.

In 1577 heeft Cornelis Cryeckaert een stukje land in gebruik van de Abdij Baudelo.
(Kohier 5e Penning Lamswaarde) en hij wordt genoemd als gebruiker van een erf in Lamswaarde, onverdeeld met Michiel Lym/Liem.
 

Bij gebrek aan meer gegevens kunnen we een zeer voorlopige beginreeks veronderstellen:

Cornelis Crieckaert * ca. 1480 + na 1516
                |
Inghel-------Pieter * voor 1515, + na 1544
                |
Cornelis Crieckaert * ca 1550, + ca 1610


In het begraafboek van Hulst zien we een vermelding uit 1615:
24.11.1615 begraven in de kerk de weduwe van Cornelis Criekert   

In de pachtcontracten van Baudelo in den Dullaert staat:
Josina, de weduwe van Cornelis Krieckaert de oude samen met haar zoon, Cornelis Krieckaert de jonge dd 1611....
 

Hier krijgen we eerst wat vastere grond onder de voeten. We weten nu, dat de vrouw van Cornelis Crieckaert de oude, die vermoedelijk rond 1610 zal zijn overleden, Josina heet, en dat zij een zoon Cornelis jr. heeft.

In verschillende bronnen tussen 1600 en 1620 komen we vervolgens de -waarschijnlijke- broers Cornelis, Petrus, Michael en hun zuster Petronella Crieckaert tegen. Zij bezitten gezamelijk de erfenis van hun vader Cornelis Crieckaert sr., bestaande uit de meestoof in Lamswaarde.

Zeker is het dat Pieter en Michiel Crieckaert broers zijn, zoals blijkt uit een stuk uit 1631:

Transcriptie
Register van Schepenacten Hulsterambacht
ZA Toegang 8.1, invno 1682 (23 juni 1631)

Compareerde voor Burgmeestre ende Schepenen
van Hulsterambacht in persoone Michiel
Crieckaert, te kennen ghevende hoe dat hij
schuldich is per obligaetie aen Thomaes
Quirinssen, coopman binnen  Hulst, eene somme
van hondert ses ponden grooten vlaems,
looppende in groisen naer advenante den
penninck XVIe, die inganck genomen heeft
in januarie lestleden, ende daerover hem
borghe gheconstitueert heeft Pieter
Crieckaert, comparans broeder, ende alsoo
den voorscr. comparant sijnen voorscr. broeder
ende naercommers in toecommende tijden
vanden voorscr. borchtochte van alle toecommende
ongerief begeert te bevrijden ende garranderende
costeloos ende schadeloos, heeft daervooren
verobligiert sijnen persoon ende goet ende
voorts in des voorn. Pieter Crieckaerts
...handen ghestelt ende opghedragen
ende draecht op bij dese alsulcke ...
paert hem toebehoorende van eene mee
stove mette appendentien ende dependentien
daermede gaende, ghestaen ende geleghen bij
Lamsweerde, midtsgaders een huijs staende
inde prochie van Hossenisse op d'eene zijde
ghehuijst 's heeren huijs ende op d'ander zijde
Hans Adriaenssen, omme bij faulte van ...
schaede die den voorscr. Pieter Crieckaert
ofte sijne naecommers ter causen te
lijden daeromme verhaelt te moghen vinden (?)
versoucke ende begeerte, soo hebben wij
Burgmeestre ende Schepenen voornompt ...
comparant metten voorscr. speciaelen ...
int onderhaut van tgene voorschreven
gecondemneert ende condemneren bij desen.

Actum ter presentie van Bertholomeus Vossaert,
burgmeester ende Guillaeme Crombeen, schepen
den 23 junij XVI honderd een en dertich, mij
toirconden als greffier onderschreven

Bertolf de Paise (?)

De namen Cornelis en Pieter Crieckaert zullen telkens terugkeren.
Dat we hier te maken hebben met Pieter Crieckaert, die we eerder een waarschijnlijke broer noemden van Cornelis Crieckaert, is duidelijk omdat er in die periode geen andere Pieter Crieckaert bekend is.

Zoals gezegd houden wij hier Cornelis, Pieter, Michiel en Petronella allen voor kinderen uit het huwelijk van Cornelis Crieckaert sr. X Josina NN. En in bovenstaand stukje treedt Pieter Crieckaert op, omdat zijn oudere broer Cornelis dan vermoedelijk al is overleden.

We kunnen ons overzicht dus uitbreiden:

Cornelis Crieckaert     X     Josina NN.
* ca 1550, + ca 1610        * ca 1550, + 1615
    |............................|.................................|.............................|
Cornelis                      Petrus                            Michiel                    Petronella 
* ca 1580                  * ca 1585                       *ca 1590                * ca 1585 

Van de bovenstaande zonen Crieckaert is Cornelis Crieckaert de oudste. Naar schatting is hij rond 1580 geboren, zijn overlijdensdatum is onbekend. Hij trouwde twee of drie keer:

A. Cornelis Crieckaert X Anna Martens Laureys XX Huberta Verdurmen XXX Maeyke Costers

Voor het eerste huwelijk heb ik geen enkele aanwijzing, maar het is 'een gerucht'. Maar niet geheel onmogelijk, want in 1632 vinden we op een vreemde plaats een doopvermelding:

Plaats: Bergeijk, bron: RHCE, gezindte/instantie: RK register: 1, folio: 10
KIND: Petronella
Doopdatum: 08-12-1632
Geslacht: V
Vader: Laurentius Crieckaerts
Moeder: Anna
Peter: Guilielmus Lucas
Meter: Catharina vrouw? van Lambertus Jordanus
 

Omdat de naam Crieckaert nauwelijks bekend is buiten zeeuws vlaanderen, neem ik bij gebrek aan beter aan, dat het om een nauwe verwant gaat. Laurentius zou dan heel misschien een zoon kunnen zijn uit het eerst genoemde huwelijk, en dan vernoemd zijn naar een grootvader Laureys. Maar dit is geheel speculatief.

Het eerste gedocumenteerde huwelijk van een jonge Cornelis Crieckaert is met Huberta Verdurmen. Dat huwelijk kent tenminste 3 doopinschrijvingen sinds 1605, maar wij rekenen ook Adrianus tot een zoon uit dit huwelijk, ook al kennen wij zijn doopgegevens niet. Adrianus is verder ook een onduidelijk figuur, omdat we amper gegevens van hem tegen zijn gekomen. Hij zal vernoemd zijn naar zijn maternele grootvader, Adriaen Verdurmen. Cornelis Crieckaert werd op 27 maart 1605 in Hulst gedoopt. Zijn doopgetuigen waren Petrus Verdurmen en Petronella Crieckaert, van wie de laatste de tante zal zijn geweest van de dopeling, en de eerste vermoedelijk de oom via moederskant. Huberta Verdurmen was een dochter van Adrianus Verdurmen, en vermoedelijk was Petrus een broer van haar.

De twee andere dopen, die bekend zijn uit het huwelijk met Huberta Verdurmen zijn:

Judoca Crieckaert, gedoopt op 3 okt. 1609 te Hulst. Doopgetuigen waren Michael Janssen en Elisabeth Poys
Joannes Crieckaert, gedoopt 5 sept. 1612 in Hulst. Doopgetuigen Arnoldus Jansen, Magdalena Verstraeten

Tussen 1613 en 1615 zal Huberta Verdurmen zijn overleden, en hertrouwt Cornelis met Maeyke Costers te Hulst op 17 sept. 1615. Daarbij waren als getuigen aanwezig: Petrus de Vos en Petrus Crieckaert.

Dit huwelijk geeft aan bekende dopen:

Perina Crieckaert, gedoopt 19 aug. 1618 te Hulst. Doopgetuigen: Petrus de Vos en Margareta Assericxse
Judocus Crieckaert, gedoopt 23 feb. 1620 te Hulst. Doopgetuigen: Joannes Loot en Judoca Vos
Anna Crieckaert, gedoopt 24 april 1622 te Hulst. Doopgetuigen: Gulhelmus Crombeen en Judoca Van Assche
Cornelia Crieckaert, gedoopt 3 sept. 1624 te Hulst. Doopgetuigen: Hubertus Moens en Cornelia sCosters
Petronella Crieckaert, gedoopt 10 juni 1627 te Hulst. Doopgetuigen: Michael Crieckaert en Maria Bauwens

Het is belangrijk om te proberen om de doopgetuigen een plaats te geven. Voor Elisabeth Poys (doopgetuige in 1609) is dat makkelijk. Zij was getrouwd met Petrus Crieckaert, en dus een tante van de dopeling. Michael Janssen is lastiger. Ik sluit niet uit dat hij via huwelijk verwant was aan Huberta Verdurmen. De familiaire band met Pieter de Vos is mij niet duidelijk. Die was gehuwd met Pirine Arents en daarom is de band mij niet duidelijk. Guilhelmus Crombeen was getrouwd met een dochter van Pieter de Vos (Anna de Vos), terwijl Judoca de Vos vermoedelijk ook een dochter was van Pieter de Vos. Cornelia Costers zal een zuster zijn geweest van de moeder, en Maria Bauwens tenslotte was de tweede echtgenote (na Elisabeth Poys) van Pieter Crieckaert.

Samengevat:

A. Cornelis Crieckaert (X Anna Martens Laureys)
    1. Laurentius * ca 1600
                              XX Huberta Verdurmen Adriaensdochter
    2. Cornelis    * 27.3.1605
    3. Adrianus   * 1602-1604
    4. Judoca     *  3.10.1609
    5. Joannes    *  5.9.1612
                             XXX Maeyke Costers
    6. Perina        * 19.8.1618
    7. Judocus     * 23.2.1620
    8. Anna         * 24.4.1622
    9. Cornelia     *  3.9.1624
  10. Petronella   * 10.6.1627

 B. Petrus Crieckaert X Elisabeth Poys  XX Maeyke Bauwens

Petrus Crieckaert trouwde 1o juni 1608 te Hulsterambacht, in de kerk van Hulst, met Elisabeth Poys. Haar naam komen we ook tegen als Poye, Poey, Poeys. Zij overlijdt en wordt op 13 november 1622 te Hulst begraven. Getuigen bij hun huwelijk in 1608 zijn Petrus Verbrugghen en Cornelius Crieckaert Junior.

De toevoeging junior zou heel goed kunnen betekenen, dat ook Cornelis Crieckaert senior dan nog leefde.
Let overigens eens op, dat de naam Crieckaert in deze handeling twee keer volstrekt anders wordt geschreven: krieckaert en criecaert.

Met betrekking tot de andere huwelijksgetuige Petrus Verbrugghen valt op te merken, dat hij gehuwd was met Elisabeth Loots. Zij doopten in 1622 een zoon, waarbij getuigden Martinus Loots en Petronilla Arents. Petronella Arents op haar beurt was gehuwd met Pieter de Vos, die we al eerder tegenkwamen in de kring van Crieckaert.

Uit het huwelijk tussen Petrus Crieckaert en Elisabeth Poys werden geboren:

1. Cornelis Crieckaert, gedoopt op 26 juni 1609 te Hulst. Doopgetuigen waren Petrus Verbrugghe en Petronella Crieckaerts
2. Joanna Crieckaert, ca 1610-1615
3. Petrus Crieckaert, gedoopt 2 december 1616 te Hulst. Doopgetuigen waren Melchior Verbiest en Anna Barbiers
4. Joannes Crieckaert, gedoopt op 16 augustus 1620 te Hulst. Getuigen waren Herman Poey en Elisabeth sLoots

Opvallend is hier ook weer de nadrukkelijke aanwezigheid van Petrus Verbrugghen en diens vrouw Elisabeth Loots. Herman Poey was ongetwijfeld een broer van Elisabeth Poey. Hij trouwde in 1614 met Anna Barbiers, hierboven ook genoemd als doopgetuige. Bij dat huwelijk waren overigens als huwelijksgetuigen aanwezig Egidius Barbier en Petrus Verbrugghe (ja, daar is-t-ie weer). Het veronderstelt, dat Petrus Verbrugghen of diens vrouw Elisabeth op een of andere manier verbonden zijn met de ouders van Herman Poey en Elisabeth Poeys (die we overigens niet kennen).

De andere doopgetuige Melchior Verbiest was gehuwd met Margaretha Poeys. Daarmee zien we dat veel van deze doopgetuigen uit de hoek lijken te komen van Elisabeth Poeys.
     

Na het overlijden van Elisabeth Poeys hertrouwde Pieter Crieckaert in sept. 1623 in Hontenisse met Maria Bauwens, dochter van Boudewijn Bauwens en Janneke Lauwaert. Een broer van Maria Bauwens was Job Bauwens, die getrouwd was met Mayke Hebbens.

Petrus Crieckaert en Maria Bauwens kregen als kinderen:
5. Judoca Crieckaert, gedoopt op 22 september 1624 te Hulst. Doopgetuigen waren Job Bauwens en Martina Waellens
6. Petrus Crieckaert, gedoopt op 17 december 1626 te Hulst met als doopgetuigen Joes Janssen en Judoca Verdurm(en).
7. Maria Crieckaert, gedoopt 18 februari 1629 te Hulst, waarbij present waren Petrus Claeijssens en Anna Janssens
8. Balduinus Crieckaert, gedoopt 18 juni 1631 te Hulst. De getuigen zijn moeilijk leesbaar.
9. Paulus Crieckaert, gedoopt op 8 mei 1634 te Hulst. Getuigen waren Cornelis Crieckaert en Cornelia Crombeen

Enkele woorden opnieuw over de doopgetuigen. Job Bauwens was dus de broer van de moeder. Martina Waellens (=de Waele) was getrouwd met Mathijs Verdurmen, en daarom hou ik hem voor een broer van Huberta Verdurmen. Joes Janssen was vermoedelijk de echtgenoot van Naentge Gijsbrechts, die later trouwde met Jan Crieckaert Corneliszoon.

Judoca Verdurmen was getrouwd met Jacobus Leenknecht. Bij de dopen van de diverse kinderen uit dat huwelijk waren als doopgetuigen een aantal van de hier ook al genoemde personen aanwezig, zoals Job Bauwens, Mathijs Verdurmen, Pieter Crieckaert en Mayke Costers, Cornelis Crieckaert en Mayke Hebbes, Petrus Arents en Mayke Bauwens.

Het lijdt daarom weinig twijfel, dat Judoca Verdurmen een zuster was van Huberta Verdurmen, evenals haar broer Matthijs dus kinderen van Adrianus Verdurmen. Tenslotte wijs ik nog op Cornelia Crombeen, in 1634 ook aanwezig als doopgetuige. Op dat moment was zij vermoedelijk al gehuwd met Adrianus Crieckaert Corneliszoon. Eerder was zij getrouwd met Merten Vercouteren, met wie zij een dochter Catharina Vercouteren kreeg.

Tenslotte Petrus Claeyssens. Hij was toen getrouwd met Judoca Crieckaert Cornelisdr. Hij was de vader van Elisabeth Claessens, die in 1643 zal trouwen met Joos Crieckaert, zoon uit het huwelijk van Cornelis Crieckaert met Mayke Costers.

De familieverbanden zijn, zoals wel vaker het geval is, tamelijk nauw verweven.

C. Michiel Crieckaert X Janneke Roose

Dit huwelijk is het minst gedocumenteerd. Van hen vond ik een doop in 1632 te Hengstdijk van hun dochter Maria. Zij hadden nog andere kinderen, maar daarvan zijn geen doopgegevens bekend:

1. Cornelis Crieckaert, geboren voor 1627. Trouwt in 1645 met Margaretha Neve.
2. Joannes Crieckaert, begraven te Hengstdijk op 25 mei 1632
3. Judoca Crieckaert, trouwt in 1647 met Marinus Jansens (de Wit).
4. een dochter, begraven te Hengstdijk op 06 sep 1632 (misschien was zij wel Maria Crieckaert, die hierna wordt genoemd).
5. Maria Crieckaert, gedoopt 15 aug. 1632 te Hengstdijk. Doopgetuigen waren Niclaes Spildoren en Martyntie Vermeesch.

Martine Vermeersch was op dat moment getrouwd met Jan Vercouteren. Zij zal later hertrouwen met Willem Neve.
 

D. Petronella Crieckaert trouwde in oktober 1605 te Hulst met Joannes Vercouteren.

Als huwelijkgetuigen zijn bekend: Adrianus Vercouteren et Joes Vercouteren. Het is mij niet duidelijk, hoe de verschillende Vercouteren's aan elkaar gelieerd zijn. Daarvoor ontbreken teveel gegevens.

Of dit huwelijk kinderen heeft opgeleverd is mij ook niet bekend.

Hiermee zijn de oudste generaties van het geslacht Crieckaert behandeld. In de loop der tijd wil ik dit proberen uit te breiden met enkele latere generaties. Voor de opstelling van deze gegevens heb ik intensief samengewerkt met Carlo Buysrogge, Jos Verschueren, René van Winsen en Miel van Esbroeck.